مياندوآب:  

‌میان دو آب یکی از شهرستان های استان آذربایجان غربی است که در ناحیه ی جنوب استان واقع شده است. شهرستان‌ مياندوآب‌ در ۸۲۳ كيلومتري‌ تهران‌ و در جنوب‌ استان‌ در ميان‌ دشتي‌ واقع‌ شده‌ است‌. آب‌ وهواي‌ آن‌ معتدل‌ و تا اندازه‌اي‌ مرطوب‌ است‌. اين‌ شهر به‌ علت‌ استقرار در ميان‌ رودهاي‌ زرينه و سيمينه به‌ مياندوآب‌ معروف‌ شده‌ است‌. در اين‌ منطقه‌ اقوام‌ مختلفي‌ مانند مادها ، ماناها ، اورارتوها ، كردها ، سلجوقيان ‌، ترك‌ها و مغول‌ها زندگي‌ و حكومت‌ كرده‌اند. اساس اقتصاد این منطقه را كشاورزی و باغ داری تشکیل می دهد. دام و فرآورده های دامی جزو محصولات صادراتی اين شهرستان محسوب می شوند. شهرستان مهاباد دارای جاذبه های طبيعی و تاريخی متعددی است. رودخانه مهاباد و رودخانه زرينه رود علاوه بر مزايای اقتصادی از جمله جاذبه های طبيعی منطقه نيز به شمار می آيند. چشمه های آب معدنی و غارهای معروف از جمله غاربورينگ بزرگ، بناهای تاريخی مانند مسجد جامع مهاباد، مقبره و دخمه های قديمی چون دخمه مادی فقرگاه، پل، مدرسه و حمام های قديمی از مهم ترين ترين جاذبه های طبيعی و تاريخی منطقه هستند.

موزه مياندوآب – مياندوآب: اين‌ موزه‌ در تاريخ‌ پنجم‌ مرداد  ۱۳۴۷ خورشیدی تاسيس‌ شد و در آن‌ آثاري‌ از گذشته‌ ايران‌ جمع‌آوري‌ و به‌ نمايش‌ گذاشته‌ شده‌ است‌ كه‌ مشتمل‌ بر انواع‌ اشياء زير است‌:  آثاري‌ برنزي‌ و مفرغي‌ مربوط‌ به‌ دوره‌ پيش‌ از تاريخ ‌، آثاري‌ از سفال‌ و مفرغ‌ مربوط‌ به‌ دوره‌ اسلامي ‌، آثاري ‌مربوط‌ به‌ انواع‌ سكه‌ها ، مفرغ ‌، برنز و سفال‌ مربوط‌ به‌ لرستان ‌، آثاري‌ مربوط‌ به‌ هنرهاي‌ تزئيني‌ و هنرهاي‌ ملي‌،آثاري‌ مربوط‌ به‌ مردم‌شناسي‌ و آثاري‌ از مرمر و سفال ‌، شيشه ‌، عقيق‌ و سنگ‌ لاجوردي‌ و مفرغ‌. 

مکان های دیدنی و تاریخی - میاندوآب:

جاذبه های طبيعی شهرستان ميان دوآب را رودهای زرينه رود، سيمينه رود و چشمه زندان سليمان تشکيل می دهند. بناهای تاريخی و قديمی از جمله آتشكده آذرگشسب و قلعه بخدک (بختک) به همراه بقعه ها، پل ها و ساير بناهای تاريخی از جمله مکان های ديدنی منطقه به شمار می روند.  

صنايع و معادن - میاندوآب:

ميان دوآب را تا اندازه ای می توان صنعتی دانست وجود سد «نوروزلو» در ۱۵ كيلومتری جنوب خاوری منطقه، كارخانه قند، كمپوت سازی و كوره های آجر سازی و آهک پزی بر اهميت صنعتی این ناحیه افزوده است. معادن پراکنده ای نیز در کوه های اطراف وجود دارند.    

کشاورزی و دام داری – میاندوآب:

کشاورزی و باغ داری در اين شهرستان رواج كامل دارد و محصولات گندم، چغندر قند، انگور، سيب، گلابی و بادام از محصولات كشاورزی آن این منطقه هستند. دام و فرآورده های دامی نیز از محصولات صادراتی اين شهرستان محسوب می شوند.    

وجه تسميه و پيشينه تاريخي - میاندوآب:

ميان دوآب از سه كلمه ( ميان – دو – آب ) تشكيل شده است و اين به دليل قرار گرفتن در ميان دو رودخانه زرينه رود و سيمينه رود است. در اين منطقه اقوام مختلفی مانند: مادها، اورارتوها، كردها، سلجوقيان، ‌ترک ها و مغول ها زندگی و حكومت كرده اند. اگر چه كتب مدون و آثار تاريخی بسيار قديمی درباره محدوده شهر فعلی از گذشته های دور به يادگار نمانده است اما اطراف شهر و روستاهای هم جوار مملو از نشانه های باستانی و تاريخی است و وجود آثار باستانی چند در روستاهای داش تپه، گوی تپه، و ليلان در نزديكی شهر و آثار ارزنده تاريخی در منطقه تكاب و نوشتار فراوان مورخين در اين باره خبر از منطقه ای می دهد با گذشته تاريخی بسيار دور و با آثار غنی از ادوار مختلف كه همين اين نشانه ها مربوط به قدمت و گذشته پر افتخار اين محل است. 

سنگ نبشته های مكشوفه سابقه تاريخی آن را به هزاره های قبل از ميلاد پيوند داده اين اطمينان را به دست می دهند كه شهر مياندواب و حومه آن در دنيای قديم يكی از مناطق پر رونق آذربايجان امروزی و جايگاه و پايگاه اقوام بسيار قديمی بوده است. هم چنين جای پای ساكنين قديمی اين ديار در اقصی نقاط شهرستان به طور وضوح ديده می شود. از طرف ديگر جريان مداوم دو رود پر آب در جلگه ميان دو آب و فراهم بودن انواع خاک های مناسب و وجود هوای معتدل و مساعد كه كاشت و برداشت انواع محصولات كشاورزی و دامی را فراهم می آورد حاكی از آن است كه اين ناحيه از دوران باستان مطمح نظر انسان اوليه بوده و سابقه طولانی سكونت انسانی دارد. تپه های باستانی اطراف اين منطقه كه طبق نظر بسياری از باستان شناسان دارای آثار باستانی ارزشمند است ما را به چگونگی شرايط زيستی اين انسان ها هدايت می كند.  

اولين سند معتبری كه در اطراف ميان دوآب به دست آمده، سنگ نبشته ای است به زبان اورارتويی كه در روستای داش تپه در ۲۱ كيلومتری شمال غربی شهر ميان دوآب به دست آمده است. دو قطعه بزرگ اين كتيبه را ( W.Faber ) از آن محل به موزه بريتانيا انتقال داد.  

قوم اورارتو از اقوام بومی كوهستانی قفقاز بودند كه در قرن نهم قبل از میلاد در آسيای صغير و قفقاز حكومت مقتدری تشكيل دادند، و سلطه خود را تا غرب و شمال ايران بسط دادند. كوه آرارات ماخوذ از اين قوم است كه در زبان تركی آغری داغ، و برخی منابع آن را كوه نوح، و اعراب جودی و ارمنيان آن را ماسيس خوانده اند.  

قلمرو مردم اورارتو از شمال و جنوب سرزمين های بين گوگچه و اروميه بود و درياچه وان در تركيه امروزی ميان كشور اورارتور قرار داشت. اين قوم دایما با آشوريان در حال جنگ و ستيز بودند و منطقه ميان دوآب زمانی جزو منطقه اورارتو بوده است. ميان دوآب در قرن نهم پیش از ميلاد جزيی از منطقه بزرگ ماننا محسوب می شد. از آن جا که ماننا زمانی از متصرفات دولت اورارتو بوده است، در تاريخ قوم اورارتو مكررا از ماننا نام برده می شود. در ماننا دولت اورارتو اقدام به ساختن قلاع و بر قرار كردن پادگان ها نمود، كه قلعه حسن لو در قلمرو اين دولت، شايد يكی از دژهای مستحكم و از پادگان های ارزنده آن روزگار باشد. ميان دوآب در زمان نادرشاه افشار، روستای بزرگی بوده است. ميان دوآب در سر چهار راهی ميان شهرهای تبريز، مراغه، سنندج و اروميه سه استان آذربايجان غربی و آذربايجان شرقی و كردستان را به هم متصل كرده است.  

مشخصات جغرافيايي - میاندوآب:

میان دو آب یکی از شهرستان های استان آذربایجان غربی است که در ناحیه ی جنوب استان واقع شده است. مركز این شهرستان در ۴۶ درجه و ۶ دقيقه درازای شرقی و ۳۶ درجه و ۵۸ دقيقه پهنای شمالی و در ارتفاع ۱۳۱۴ متری از سطح دريا واقع شده است. زرينه رود و سيمينه رود از سمت شرق و غرب جريان دارند كه در سال های اخير به واسطه ی گسترش شهر میان دو آب، زرينه رود در قسمتی از مسير خود از ميان شهر عبور می كند و در دو طرف اين رودخانه ساختمان ها و تاسيسات شهری به وجود آمده است. مسير های دسترسی به این منطقه عبارت اند از:  

- مسیر اصلی ميان دوآب – ملكان – بناب به درازای ۴۸ كيلومتر.  

- مسير اصلی ميان دوآب – شاهين دژ به درازای ۶۱ كيلومتر. 

- مسير اصلی ميان دوآب – بوكان به درازای ۴۸ كيلومتر. 

- مسير اصلی ميان دوآب – مهاباد.  

آثار تاریخی - میاندوآب: 

داش تپه – مياندوآب: داش‌ تپه‌ در كنار روستاي‌ داش‌ تپه‌ در حوالي‌ مياندوآب قرار دارد. در سمت‌ شرقي‌ تپه ‌، محل‌ يك‌ در ورودي‌ به‌ درون‌ تپه‌ ديده‌ مي‌شود كه‌ از ساروج‌ و آهك‌ ساخته‌ شده‌ است‌. از اين‌ تپه‌ مقداري‌ از بقاياي ‌ظروف‌ سفالين‌ خرد شده‌ كشف‌ شده‌ است‌. بين‌ اهالي‌ شهر مشهور است‌ كه‌ قبر زرتشت‌ پيامبر پاك‌ آئين‌ ايراني‌ دردرون‌ اين‌ تپه‌ قرار دارد. 

جاذبه های طبیعی - میاندوآب: 

چشمه زندان سليمان – مياندوآب: اين‌ چشمه‌ بين‌ احمدآباد عليا و كوه‌ زندان‌ در شهرستان‌ مياندوآب‌ واقع‌ شده‌ وحدود ۱۹۸۰ متر از سطح‌ دريا ارتفاع‌ دارد. از ميان‌ چشمه‌هاي‌ گوگردي‌ دو چشمه‌ در قسمت‌ غربي‌ كوه‌ زندان‌ قراردارد. حوض‌ يكي‌ از اين‌ دو به‌ شكل‌ مستطيل‌ است‌ و نيم‌ متر عمق‌ دارد. آبدهي‌ اين‌ چشمه‌ يك‌ ليتر در ثانيه ‌است‌. چشمه‌ دوم‌ تقريباً در فاصله‌ 16 متري‌ غرب‌ چشمه‌ اول‌ قرار دارد. حوض‌ آن‌ بيضي‌ شكل ‌، طبيعي‌ با قطر ۳/۶ و ۵ متر است‌. عمق‌ اين‌ چشمه‌ حداكثر ۶۰ سانتي‌ متر است‌. آبدهي‌ اين‌ چشمه‌ تقريباً دو ليتر در ثانيه‌ است‌.